Na een jaar van economische neergang zien ondernemers hun toekomst weer wat zonniger in. Steeds meer bedrijven verwachten een verbetering van hun bedrijfsresultaat. Over heel 2010 verwacht bijna een derde van de ondernemers een omzettoename. De ontwikkeling in Zuidwest-Nederland wijkt hiermee niet af van de landelijke trend. De bouwsector blijft onverminderd somber: maar liefst de helft van de bouwbedrijven verwacht volgend jaar een verdere daling van de omzet.

 

Dat blijkt uit de COEN-enquête van de Kamer van Koophandel onder 12.000 ondernemers (waarvan 700 uit West-Brabant en Zeeland). De resultaten sluiten aan bij de verwachtingen van INGeconomen. De ING voorspelt een groei van de economie van 1,1% voor West-Brabant en 1,2% voor Zeeland (Nederland: +1,0%). De COEN-resultaten bevestigen dit voorzichtige optimisme. Van euforie is volgens de Kamer van Koophandel nog geen sprake. Bijna alle sectoren blijven terughoudend ten aanzien van investeringen en personeel. Inmiddels verwacht weliswaar bijna een derde van de ondernemers een omzettoename. Dit neemt echter niet weg dat nog altijd een op de vijf ondernemers een afname van de omzet verwacht. De meeste bedrijven gaan uit van een stabilisatie. Het economisch herstel gaat dus langzaam en geldt ook niet voor alle sectoren.

 

Driekwart ondernemers neemt maatregelen tegen crisis
Drie kwart van alle ondernemers verwacht nog steeds maatregelen te moeten nemen vanwege de crisis. Voor de meeste ondernemers is dit het afstoten van personeel (een op de vijf ondernemers). Ze geven aan vooral in tijdelijke krachten te snijden, maar in toenemende mate ook in vast personeel. Ook het uitstellen van investeringen wordt genoemd (een op de tien ondernemers). Zuidwest-Nederland wijkt hiermee weinig af van het landelijke beeld.

 

Industrie loopt niet voorop in economisch herstel
Velen zien de industriële sector voorop lopen bij het economisch herstel. De COEN-resultaten bevestigen dit beeld niet helemaal. De industriële ondernemers zijn relatief voorzichtig in hun schattingen voor volgend jaar. In Zuidwest-Nederland verwacht slechts een kwart van de industriele bedrijven een toename van de omzet. Landelijk is dit 29%. Gunstig is wel dat de chemische sector, die in Zuidwest-Nederland een relatief zwaar gewicht heeft, extra optimistisch is. Vier van de tien ondernemers verwacht groei. De bouwsector blijft onverminderd somber: maar liefst de helft van de bouwbedrijven verwacht volgend jaar een verdere daling van de omzet. Bijna een derde van de industriële ondernemers verwacht een krimp in het personeelsbestand. Aangezien het in de industrie veelal om grotere bedrijven gaat, kan de impact voor de arbeidsmarkt groot zijn. De verwachtingen voor de bouw zijn nog negatiever. Bijna de helft van de bouwbedrijven verwacht in 2010 een daling van het aantal werknemers. Het beperkte aantal nieuwe orders in de tweede helft van 2009 is daarvan de oorzaak. Zorgwekkend is ook de situatie voor de vele zzp-ers in de bouw. Gezien de sombere verwachtingen kan binnen deze groep een soort verborgen werkloosheid ontstaan.

 

Verschillen tussen Zeeland en West-Brabant
De verschillen binnen Zuidwest-Nederland tussen West-Brabant en Zeeland zijn niet groot. Wanneer naar de verwachtingen voor 2010 worden gekeken, blijkt dat de Zeeuwse bedrijven iets optimitischer zijn ten aanzien van de export. Zo verwacht 36% van de Zeeuwse bedrijven volgend jaar een toenemende export, in West-Brabant is dat 29%. Ook verwachten de Zeeuwse ondernemers iets minder in het vaste personeel te moeten snijden (6,5% versus 9,5%).

 

De COEN-enquête is een driemaandelijks conjunctuuronderzoek van de Kamer van Koophandel, VNO-NCW, MKB-Nederland, het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB).

 

Voor vragen over COEN kunt u contact opnemen met Juri Heise (juri.heise@kvk.nl of 076-5646926)

 

U kunt hier het persbericht en de rapportage downloaden.